|
|
 |
 |
|
|
३ आरण्यकपर्व.jpg)
॥ श्रीः ॥
3.181. अध्यायः 181
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
अजगरेण भीमंप्रति स्वस्याजगरत्वप्रापककारणाभिधानम् ॥ 1 ॥ दुर्निमित्तदर्शनाद्दुर्मनायमानेन युधिष्ठिरेण भीममार्गानुसरणएनाज्जगरगृहीतभीमस्य दर्शनम् ॥ 2 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text
वैशम्पायन उवाच। 3-181-0x(2336)(22856)
स भीमसेनस्तेजस्वी तदा सर्पवशं गतः।
चिन्तयामास सर्पस्य वीर्यमत्यद्भुतं महत् ॥ 3-181-1(22857)
उवाच च महासर्पं कामयाब्रूहि पन्नग।
कस्त्वं भो भुजगश्रेष्ठ किं मया च करिष्यसि ॥ 3-181-2(22858)
पाण्डवो भीमसेनोऽहं धर्मराजादनन्तरः।
नागायुतसमप्राणस्त्वया नीतः कथं वशम् ॥ 3-181-3(22859)
सिंहाः केसरिणो व्याघ्रा महिषा वारणास्तथा।
समागताश्च बहुशो निहताश्च मया युधि ॥ 3-181-4(22860)
राक्षसाश्च पिशाचाश्च पन्नगाश्च महाबलाः।
भुजवेगमशक्ता मे सोढुं पन्नगसत्तम ॥ 3-181-5(22861)
किंनु विद्याबलं किंनु वरदानमथो तव।
उद्योगमपि कुर्वाणो वशगोस्मि कृतस्त्वया ॥ 3-181-6(22862)
अनुत्यो विक्रमो नॄणामिति मे धीयते मतिः।
यथेदं मे त्वया नाग बलं प्रतिहतं महत् ॥ 3-181-7(22863)
इत्येवंवादिनं वीरं भीममक्लिष्टकारिणम्।
भोगेन महता गृह्य समन्तात्पर्यवेष्टयत् ॥ 3-181-8(22864)
निगृह्यैनं महाबाहुं ततः स भुजगस्तदा।
विमुच्यास्य भुजौ पीनाविदं वचनमब्रवीत् ॥ 3-181-9(22865)
दिष्टस्त्वं क्षुधितस्याद्य देवैर्भक्षो महाभुज।
दिष्ट्या कालस्य महतः प्रियाः प्राणा हि देहिनां ॥ 3-181-10(22866)
यथा त्विदं मया प्राप्तं भुजङ्गत्वमरिंदम।
तदवश्यं त्वया मत्तः श्रोतव्यं शृणु यन्मम ॥ 3-181-11(22867)
इमामवस्थां संप्राप्तो ह्यहं कोपान्महर्षिणा।
शापस्यान्तं परिप्रेप्सुः सर्वस् कथयामि तत् ॥ 3-181-12(22868)
नहुषो नाम राजर्षिर्व्यक्तं ते श्रोत्रमागतः।
तवैव पूर्वः पूर्वेषामायोर्वंशधरः सुतः ॥ 3-181-13(22869)
सोहं शापादगस्त्यस्य ब्राह्मणानवमत्य च।
इमामवस्थामापन्नः पश्य दैवमिदं मम ॥ 3-181-14(22870)
त्वां चेदवध्यमायान्तमतीव प्रियदर्शनम्।
अहमद्योपयोक्ष्यामि विधानं पश्य यादृशम् ॥ 3-181-15(22871)
न हि मे मुच्यते कश्चित्कथंचित्प्रग्रहं गतः।
गचजोवा महिषो वाऽपि षष्ठे काले नरोत्तम ॥ 3-181-16(22872)
नासि केवलसर्पेण तिर्यग्योनिषु वर्तता।
गृहीतः कौरवश्रेष्ठ वरदानमिदं मम ॥ 3-181-17(22873)
पतता हि विमानाग्रान्मया शक्रासनाद्द्रुतम्।
कुरु शापान्तमित्युक्तो भगवान्मुनिसत्तमः ॥ 3-181-18(22874)
`यस्त्वया वेष्टितो राजन्मोहमेति महाबलः'।
मोक्षस्ते भविता राजन्कस्माच्चित्कालपर्ययात् ॥ 3-181-19(22875)
ततोस्मि पतितो भूमौ न च मामजहात्स्मृतिः।
स्मार्तमस्ति पुराणं मे यथैवाधिगतं तथा ॥ 3-181-20(22876)
यस्तु ते व्याहृतान्प्रश्नान्प्रतिब्रूयाद्विभागवित्।
स त्वां मोक्षयिता शापादिति मामब्रवीदृषिः ॥ 3-181-21(22877)
गृहीतस्य त्वया राजन्प्राणिनोपि बलीयसः।
सत्वभ्रंशोऽधिकस्यापि सर्वस्याशु भविष्यति ॥ 3-181-22(22878)
इतिचाप्यहमश्रौषं वचस्तेषां दयावताम्।
मयि संजातहार्दानामथ तेऽन्तर्हिता द्विजाः ॥ 3-181-23(22879)
सोहं परमदुष्कर्मा वसामि निरयेऽशुचौ।
सर्पयोनिमिमां प्राप्यकालाकाङ्क्षी महाद्युते ॥ 3-181-24(22880)
तमुवाच महाबाहुर्भीमसेनो भुजङ्गमम्।
न ते कुप्ये महासर्प नात्मने द्विजसत्तम ॥ 3-181-25(22881)
यस्मादभावी भावी वा मनुष्यः सुखदुःखयोः।
आगमे यदि वाऽपाये न तत्र ग्लपयेन्मनः ॥ 3-181-26(22882)
दैवं पुरुषकारेण को वञ्चयितुमर्हति।
दैवमेव परं मन्ये पौरुषं तु निरर्थकम् ॥ 3-181-27(22883)
पश्य दैवोपघाताद्धि भुजवीर्यव्यपाश्रयम्।
इमामवस्थां संप्राप्तमनिमित्तमिहाद्य माम् ॥ 3-181-28(22884)
किंतु नाद्यानुशोचामि तथाऽऽत्मानं विनाशितम्।
तथा तु विपिने न्यस्तान्भ्रातॄन्राज्यपरिच्युतान् ॥ 3-181-29(22885)
हिमवांश्च सुदुर्गोऽयं यक्षराक्षससंकुलः।
मां समुद्वीक्षमाणास्ते प्रयतिष्यन्ति विह्वलाः ॥ 3-181-30(22886)
विनष्टमथ मां श्रुत्वा भविष्यन्ति निरुद्यमाः।
धर्मशीला मया ते हि बाध्यन्ते राज्यगृद्धिना ॥ 3-181-31(22887)
अथवा नार्जुनो धीमान्विषादमुपयास्यति।
सर्वास्त्रविदनाधृष्यो देवगन्धर्वराक्षसैः ॥ 3-181-32(22888)
समर्थः स महाबाहुरेकाङ्ना सुमहाबलः।
देवराजमपि स्थानात्प्रच्यावयितुमञ्जसा ॥ 3-181-33(22889)
किं पुनर्धृतराष्ट्रस् पुत्रं दुर्द्यूतदेविनम्।
विद्विष्टं सर्वलोकस्य दम्भमोहपरायणम् ॥ 3-181-34(22890)
मातरं चैव शोचामि कृपणां पुत्रगृद्धिनीम्।
याऽस्माकं नित्यमाशास्ते महत्त्वमधिकं परैः ॥ 3-181-35(22891)
तस्याः कथं त्वनाथाया मद्विनाशाद्भुजङ्गम्।
सफलास्ते भविष्यन्ति मयि सर्वे मनोरथाः ॥ 3-181-36(22892)
नकुलः सहदेवश्च यमौ च गुरुवर्तिनौ।
मद्वाहुबलसंगुप्तौ नित्यं पुरुषमानिनौ ॥ 3-181-37(22893)
भविष्यतो निरुत्साहौ भ्रष्टवीर्यपराक्रमौ।
मद्विनाशात्परिद्यूनाविति मे वर्तते मतिः ॥ 3-181-38(22894)
एवंविधं बहु तदा विललाप वृकोदरः।
भुजङ्गभोगसंरुद्धो नाशकच्च विचेष्टितुम् ॥ 3-181-39(22895)
युधिष्ठिरस्तु कौन्तेयो बभूवास्वस्तचेतनः।
अनिष्टदर्शनान्घोरानुत्पातान्परिचिन्तयन् ॥ 3-181-40(22896)
दारुणं ह्यशिवं नादं शिवा दक्षिणतः स्थिता।
दीप्तायां दिशि वित्रस्ता रौति तस्याश्रमस्य ह ॥ 3-181-41(22897)
एकपक्षाक्षिचरणा वर्तिका घोरदर्शना।
रक्तं वमन्ती ददृशे प्रत्यादित्यमभासुरा ॥ 3-181-42(22898)
प्रववौ चानिलो रूक्षश्चण्डः सर्करकर्षणः।
अपसव्यानि सर्वाणि मृगपक्षिरुतानि च ॥ 3-181-43(22899)
पृष्ठतो वायसः कृष्णो याहियाहीति वाशति।
मुहुर्मुहुः स्फुरति च दक्षिणोऽस्य भुजस्तथा ॥ 3-181-44(22900)
हृदयं चरणश्चापि वामोऽस्य परितप्यति।
सव्यस्याक्ष्णओ विकारश्चाप्यनिष्टः समपद्यत ॥ 3-181-45(22901)
धर्मराजोपि मेधावी शङ्कमानो महद्भयम्।
द्रौपदीं परिपप्रच्छ क्व भीम इति भारत ॥ 3-181-46(22902)
शंस तस्मै पाञ्चाली चिरयातं वृकोदरम्।
स प्रतस्थे महाबाहुर्धौम्येन सहितो नृपः ॥ 3-181-47(22903)
द्रौपद्या रक्षणं कार्यमित्युवाच धनंजयम्।
नकुलं सहदेवं च व्यादिदेश द्विजान्प्रति ॥ 3-181-48(22904)
स तस्य पदमुन्नीय तस्मादेवाश्रमात्प्रभुः।
मृगयामास कौन्तेयो भीमसेनं महावने ॥ 3-181-49(22905)
स प्राचीं दिशमास्थाय महतो गजयूथपान्।
ददर्श पृथिवीं चिह्नैर्भीमस्य परिचिह्निताम् ॥ 3-181-50(22906)
ततो मृगसहस्राणि मृगेनद्राणां शतानि च।
पतितानि वने दृष्ट्वा मार्गं तस्याविशन्नृपः ॥ 3-181-51(22907)
धावतस्तस्य वीरस् मृगार्थं वातरंहसः।
ऊरुवातविनिर्भग्नान्द्रुमान्व्यावर्जितान्पथिः ॥ 3-181-52(22908)
स गत्वा तैस्तदा चिह्नैर्ददर्श गिरिगह्वरे।
[रूक्षमारुतभूयिष्ठे निष्पत्रद्रुमसंकुले ॥ 3-181-53(22909)
ईरिणे निर्जले देशे कण्टकिद्रुमसंकुले।
अश्मस्थाणुक्षुपाकीर्णे सुदुर्गे विषमोत्कटे।]
गृहीतं भुजगेन्द्रेण निश्चेष्टमनुजं तदा ॥ 3-181-54(22910)
इति श्रीमन्महाभारते अरण्यपर्वणि आजागरपर्वणि एकाशीत्यधिकशततमोऽध्यायः ॥ 181 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-181-2 कामया इच्छातः ॥ 3-181-8 भोगेन देहेन ॥ 3-181-15 उपयोक्ष्यामि भक्षितुगिच्छामि। विधानं दैवम् ॥ 3-181-16 षष्ठे कालेऽष्टधाविभक्तस्याह्नो भागे ॥ 3-181-20 स्मार्तं स्मृतिविषयम्। पुराणं चिरकालीनमपि स्मरामीत्यर्थः ॥ 3-181-21 विभागविदात्मानात्मविवेकवित् ॥ 3-181-26 कदाचिदभावी सामर्थ्यहीनः कदाचित् भावी सामर्थ्यवान् अवश्यं भवति ॥ 3-181-31 परुषोक्तिभिरिति सेषः ॥ 3-181-42 वर्तिका पक्षिविशेषः ॥ 3-181-44 दक्षिणो भुज स्फुरतीति भविष्यतोऽनिष्टप्रशमनस्य लिङ्गम् ॥ 3-181-45 विकारः स्फुरणम् ॥ 3-181-50 यूथपान्पतितान्ददर्शेत्यन्वयः ॥ 3-181-54 ईरिणे ऊषरे। क्षुपाः ह्रस्ववृक्षाः ॥

|
 100000 shlokas.jpg)
|
|
"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India. |
| |
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|